خواجه نصير الدين الطوسي ( كوشش مصطفى بروجردى )

284

بازنگارى اساس الاقتباس ( فارسى )

در تناقض - همان‌گونه كه گفتيم - مطلق و دائم متناقض‌اند ، چنان‌كه ممكن و ضرورى نيز تناقض دارند . از آن‌جا كه دائم و ضرورى كلى از نظر دلالت با همديگر متساوىاند نقيض هردو مطلق و ممكن جزئى متساوى هستند . از آن‌جا كه ممكن كلى از مطلق كلى عام‌تر است ، زيرا هرچه مطلق است ممكن بوده اما اين‌گونه نيست كه هر ممكنى نيز مطلق باشد ، بنابراين نقيض مطلق ، يعنى دائم جزئى ، از نقيض ممكن ، يعنى ضرورى جزئى ، عام‌تر است . بقيهء احكام تناقض ، عكس و مختلطات همان‌هايى هستند كه قبلا گفته شد . مختلطات اين هشت جهت را در همهء اشكال چهارگانه ، در جدول « 31 » قرار داديم و اين گرچه تكرار است ، اما اگر كسى بخواهد همين مقدار را ياد گيرد ، كافى است و زيادتر از آن مهم نيست . « 1 »

--> ( 1 ) - ر . ك : جدول شماره 31 ، صص 699 و 700 .